سايت خبري تحليلي انديشه ها : ارتقاي سطح نخبگي و حاكميت نگاه ملي بر نمايندگان با استاني‌ شدن انتخابات مجلس
یکشنبه، 21 بهمن 1397 - 05:23 کد خبر:90375
سايت خبري تحليلي انديشه ها: گروه سياسي ــ عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس با بيان اينكه محاسن استاني‌ شدن انتخابات مجلس از معايب آن بيشتر است، گفت: با استاني‌ شدن انتخابات، سطح نخبگي مجلس ارتقا مي‌يابد و نگاه ملي و كلان به جاي نگاه محلي، منطقه‌اي و خرد بر نمايندگان حاكم مي‌شود. كليات طرح استاني شدن انتخابات مجلس با عنوان «بررسي طرح يك فوريتي اصلاح موادي از قانون انتخابات مجلس» در ۸ ماده، ۱۹ دي ماه، به تصويب نمايندگان رسيد؛ طرحي كه موافقان و مخالفان زيادي دارد و هر يك محاسن و معايبي را براي آن برمي‌شمرند؛ موافقان آن را عامل حاكميت كلان‌نگري، شايسته‌سالاري، كيفي‌تر شدن مشاركت، افزايش سلامت انتخابات، فراهم شدن زمينه فعاليت احزاب و ... مي‌دانند و از طرفي مخالفان آن را عامل كاهش ميزان مشاركت، تضعيف عدالت سياسي، تضعيف جمهوريت، افزايش مفاسد انتخاباتي و ... مي‌دانند. لذا لازم است ابعاد مختلف اين موضوع از نگاه نمايندگان و كارشناسان مورد بررسي و واكاوي قرار گيرد. مزاياي استاني شدن انتخابات بيش از معايب آن است احمد شوهاني، كارشناس مسائل سياسي و عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس، در گفت‌وگو با خبرنگار ايكنا درباره مزايا و معايب اين طرح و برخي نگراني‌ها پيرامون به حاشيه رفتن مردم شهرهاي كوچك در فرايند انتخابات با اجراي اين طرح گفت: با توجه به تجربه‌اي كه از الگوي انتخابات شهرستاني دارم، تصورم اين است كه مزاياي استاني شدن انتخابات مجلس از معايب آن بيشتر است كه در درازمدت مشخص مي‌شود. وي افزود: الان يك‌سري مقاومت‌ها در مقابل اين طرح وجود دارد و ايراداتي مانند كاهش مشاركت مردم به آن وارد مي‌شود كه معتقدم استاني شدن نمي‌تواند تأثيري بر مشاركت مردم بگذارد. براي نمونه نامزدي كه قبلاً از يك شهر كوچك به مجلس راه مي‌يافت در اين طرح نماينده استان مي‌شود و بايد خودش را در مقابل همه شهرهاي استان پاسخگو بداند و در اين صورت نمي‌تواند نگاه تبعيض‌آميز به شهرهاي مختلف استان داشته باشد، چون اگر اين نگاه همه‌جانبه استاني را نداشته باشد، مردم در دوره بعد به او رأي نمي‌دهند. حاكميت نگاه محلي و منطقه‌اي در الگوي فعلي انتخابات مجلس شوهاني با بيان اينكه در الگوي انتخابات شهرستاني عمدتاً نگاه‌هاي خرد، جزئي و منطقه‌اي بر نمايندگان حاكم است، گفت: به ويژه در زمان تصويب بودجه و توزيع اعتبارات، نماينده هر حوزه انتخابيه سعي مي‌كند بر مبناي چنين نگاهي اعتبارات را به سمت آن حوزه سوق دهد، حتي اگر آن شهرستان شرايط و ظرفيت‌هاي لازم را براي جذب آن ميزان اعتبار نداشته باشد. براي نمونه بعضي پروژه‌ها در برخي شهرها با هزينه‌هاي سنگين افتتاح شد، ولي اكنون كارآيي ندارد و اين به دليل حاكميت همين نگاه محلي و منطقه‌اي بر نمايندگان است. اين نماينده سابق مجلس اظهار كرد: اگر انتخابات استاني شود، نمايندگان به سمت نقاط قوت و ظرفيت‌هاي هر استان مي‌روند. لذا ايرادات و اشكالات واردشده چندان صحيح به نظر مي‌رسد. وي يادآور شد: امروز متأسفانه خيلي از نمايندگان آن قدر درگير كارهاي جزئي حوزه انتخابيه مي‌شوند كه فرصت مطالعه دقيق و پيگيري طرح‌هاي ملي را ندارند. استاني شدن انتخابات سطح نخبگي مجلس را ارتقا مي‌دهد و با جدي‌تر شدن حضور احزاب و حركت به سمت نظام پارلماني، جايگاه و نقش مجلس در موضوعات ملي بيشتر مي‌شود و مسائل خرد و جزئي به شوراهاي محلي سپرده مي‌شود. مي‌توان زيرساخت‌هاي طرح را در هنگام اجرا فراهم كرد شوهاني درباره ضرورت يا عدم ضرورت فراهم شدن زيرساخت‌هاي استاني شدن انتخابات مجلس مانند حزب‌محوري، ارتقاي فرهنگ سياسي و انتخاباتي مردم و افزايش قدرت و اختيارات شوراهاي شهر و روستا گفت: من قبول دارم كه اين زيرساخت‌ها بايد فراهم باشد اما تا چه زماني بايد صبر كرد. الان چهل سال از انقلاب اسلامي گذشته است و در اين چهل سال بايد احزاب به سطح قابل قبول مي‌رسيدند و فرهنگ سياسي ارتقا پيدا مي‌كرد كه متأسفانه نشده است و اگر كاري هم نكنيم چند سال بعد دوباره وضعيت به همين منوال خواهد بود. وي تصريح كرد: به عقيده من بايد از جايي شروع كرد. ممكن است در ابتداي اجراي استاني شدن انتخابات ضعف‌ها و مشكلاتي نمايان شود اما بايد به تدريج با اصلاح قوانين، تقويت نظارت و اقدامات تبييني و روشنگرانه اين نقاط ضعف را برطرف كرد. در كنار اين، مي‌توان با اصلاح قوانين قدرت شوراهاي شهر و روستا تقويت كرد تا جايگزين نقش محلي و منطقه‌اي نمايندگان مجلس شود. اين كارشناس مسائل سياسي بيان كرد: در واقع در طول اجراي اين طرح مي‌توان فرهنگ‌سازي كرد، شوراها را توانمند ساخت و احزاب را با وضعيت مناسب‌تري وارد عرصه رقابت انتخاباتي كرد، اما اگر منتظر بمانيم كه شرايطي ايده‌آل به لحاظ زيرساختي فراهم شود، بايد سال‌هاي بيشتري صبر كرد. گفت‌وگو از مهدي مخبري