سايت خبري تحليلي انديشه ها : سيل‌وخشكسالي‌بيشتر درراه است/نقاطي‌ازايران غيرقابل‌سكونت مي‌شوند؟
یکشنبه، 25 فروردین 1398 - 11:59 کد خبر:91227
سايت خبري تحليلي انديشه ها: برخي محققان ايراني و خارجي نسبت به افزايش سيل و خشكسالي در ايران هشدار داده‌اند.

سايت خبري تحليلي انديشه ها:

 


سيل‌وخشكسالي‌بيشتر درراه است/نقاطي‌ازايران غيرقابل‌سكونت مي‌شوند؟

 

سيل‌هاي بيشتر، خشكسالي‌هاي بيشتر و ايجاد مناطقي كه ديگر براي زندگي مناسب نيستند، همه اينها شايد تصويري از آينده محيط زيست ايران، با افزايش دستكاري‌هاي انسان در طبيعت باشد.

در چند هفته گذشته سيل در ايران خسارت‌هاي زيادي به همراه داشته؛ ۷۷ نفر جان خود را از دست داده‌اند، خانه‌هاي زيادي ويران شده‌اند، به راه‌هاي زيادي خسارت وارد شده و ... اما به نظر مي‌رسد خبرهاي بدتري هم در انتظار باشند. تحقيقات گروهي از محققان ايراني و خارجي كه در مجله نيچر منتشر شده هشدار داده‌اند كه دستكاري‌هاي انسان در طبيعت شايد منجر به افزايش سيل‌ها و خشكسالي‌هاي ايران در آينده باشد.

مطالعه «آينده اقليم مفرط extreme)) در ايران» نشان داده‌اند كه عامل افزايش چنين اتفاقاتي در ايران، تغييراقليم و افزايش دماي كره زمين به دليل انتشار گازهاي گلخانه‌اي است.

اثبات علمي يك واقعيت؛ تغييراقليم، منجر به سيل و خشكسالي در ايران مي‌شود
در واقع افزايش دماي كره‌زمين منجر به ايجاد تغييرات مختلفي در محيط زيست كره زمين شده و اين مي‌تواند پيامدهاي مختلفي در مناطق مختلف داشته باشد. كريم عباس‌پور، محقق اين تحقيق و دكتراي علوم طبيعي، محقق و رئيس گروه خاك، آب‌هاي زيرزميني و زباله در موسسه فدرال علوم و تكنولوژي مرتبط با آب سوئيس در رابطه با وضعيت چنين اقليمي در ايران به خبرآنلاين گفت: «ايران به علت تنوع اقليمي بسيار در مقابل تغييراقليم آسيب پذير است. در اثر گرمايش جهاني، به طور كلي مناطق مرطوب ايران باران بيشتري دريافت مي‌كنند، در حاليكه مناطق خشك با دوره هاي طولاني تر خشكسالي مواجه مي‌شوند.»

پيشتر از اين هم بارها بسياري از محققان ايراني نسبت به احتمال وقوع چنين اتفاقي هشدار داده بودند، حالا اين تحقيق اين موضوع را به زبان علمي ثابت مي‌كند.

البته از سوي ديگر نمي‌توان سيل‌هاي اخير را به طور قطعي به گرمتر شدن زمين ارتباط داد، عباس‌پور در اين رابطه توضيح داد: «ربط دادن يك رويداد اقليمي خاص به تغييراقليم دشوار است.  پيش از قرن بيستم هم رويدادهاي شديد جوي در ايران داشتيم. اما چيزي كه ما به صورت علمي مي توانيم نشان بدهيم اين است كه با افزايش گرمايش زمين، فركانس رويدادهاي مفرط (extreme)  و الگوهاي هواي نامطلوب بيشتر شده است.»

در واقع هنوز هم محققان بر اين باورند، كه عامل اصلي خسارت‌هاي مرگبار سيل اخير تغيير مستقيم انسان در طبيعت بوده و نه تغييراقليم؛ ساخت‌وسازهاي بي‌رويه در مسيل‌ها و حريم‌ رودخانه‌ها، نابودي جنگل‌ها و مراتع و ... همگي عوامل اين موضوع هستند.

فروردين ماه امسال، نمونه‌اي از بحران آينده ايران؟
اما چه سيل اخير مرتبط با تغييراقليم باشد و چه به دلايل طبيعي رخ داده باشد، طبق ۲ سناريو مختلف افزايش دماي كره زمين به دليل انتشار گازهاي گلخانه‌اي افزايش وقوع چنين رخ دادهايي در ايران قطعي است.

اين موضوعي است كه نتايج تحقيق كريم عباس‌پور و همكارنش نشان مي‌دهد. در همين رابطه در بخشي از «آينده اقليم مفرط» در ايران نوشته شده است: «نقاط باراني كشور در شمال و غرب بصورت ميانگين مقدار سالانه باران از ۱۰۰ميلي‌متر دريافت خواهند كرد، در حاليكه نقاط خشك كشور به همين مقدار باران كمتري دريافت مي كنند.»

براين اساس، در آينده در برخي مناطق ايران تعداد دفعاتي كه در كمتر از  ۳ روز بيش از ۱۱۰ميلي‌متر باران ببارد، در ۲۵ سال آينده نسبت به دوره تاريخي ۱۹۸۰-۲۰۰۴ بيش از ۱۵ بار افزايش پيدا مي‌كند.


*A: نتايج پيشبيني افزايش دفعات وقوع سيل به دليل تغييراقليم در مناطق مختلف ايران/ B,C: مقايسه وضعيت سال‌هاي بعدي با ميانگين گذشته طبق ۲ سناريو مختلف تغييراقليم

عباس‌پور در اين رابطه توضيح داد: «اين شرايط، بسيار شبيه وضعيتي است كه فروردين ماه اسال در ايران مشاهده كرديم.»

خشكسالي‌ها ادامه دارد
از سوي ديگر پيشبيني شده كه در كنار افزايش بارش‌هاي سيل‌آسا در مناطق مختلف ايران، وضعيت خشكسالي در ايران هم افزايش پيدا مي‌كند، اين برخلاف ادعاهاي انجام شده در رابطه با ورود ايران به دوره ترسالي است.

محقق موسسه فدرال علوم و تكنولوژي مرتبط با آب سوييس در رابطه با افزايش هم‌زمان سيل و خشكسالي توضيح داد: « متاسفانه اين امكان پذير است. همانطور كه ما نشان داديم در بسياري از مناطق، ما با احتمال زياد با دوره هاي خشكسالي طولاني و گرماي مفرط مواجه خواهيم شد كه گهگاه با سيل هاي شديد قطع مي شوند.»


*A: نتايج پيشبيني افزايش دوره‌هاي خشكسالي به دليل تغييراقليم در مناطق مختلف ايران/ B,C: مقايسه وضعيت سال‌هاي بعدي با ميانگين گذشته طبق ۲ سناريو مختلف تغييراقليم

در اين رابطه آمده است: «در برخي مناطق ايران تعداد دوره‌هاي ۱۲۰ روزه‌اي كه دما بيش از ۳۰درجه سلسيوس باشد و بارندگي روزانه كمتر از ۲ميلي‌متر باشد، در ۲۵ سال آينده نسبت به دوره تاريخي ۱۹۸۰-۲۰۰۴، ۱۶ بار بيشتر است.»

هشدار؛ كاري نكنيم برخي مناطق ايران غيرقابل زندگي‌ مي‌شوند
همين مسائل باعث شده تا گروه محققان خارجي و ايراني، نسبت به آينده چنين حوادثي در ايران هشدار دهند. به گفته آنها با ادامه اين روند امكان دارد برخي مناطق ايران غيرقابل  زندگي شوند.

عباس‌پور در اين رابطه توضيح داد: «اين هشدار جدي است. محققان زيادي هشدارهاي مشابه براي مناطق مختلف دنيا از جمله خاورميانه و كشورهاي حاشيه خليج فارس، شمال آفريقا، مناطقي از چين و آمريكا داده اند. غرب اروپا هم اكنون خود را براي پديده مهاجرت دستجمعي ناشي از تغيير اقليم آماده ميكند.»

اما به گفته او هنوز هم وقت براي حل ايران وجود دارد و همه در سطح جهاني، كشوري و فردي براي انجام اينكار نقش دارند: « در سطح جهاني، ما بايد ميزان انتشار گازهاي گلخانه اي را از طريق توافق نامه هاي بين المللي قابل بازبيني محدود كنيم. به عنوان يك كشور، ما بايد زيرساخت هاي مناسب براي مبارزه با بحران هاي اضطراري بسازيم. بايد منابع طبيعي مان را مانند آب، زمين و جنگل  بهتر مديريت كنيم. و بايد سيستم هاي هشداردهنده با اطمينان بالا ايجاد كنيم. به عنوان يك فرد، ما بايد نگراني بيشتري نسبت به محيط زيست داشته باشيم؛ ما بايد توليد خود را از گازهاي گلخانه اي با استفاده از ماشين كمتر، آب كمتر، برق كمتر و مصرف كمتري از كالاهاي غير ضروري محدود كنيم.»